De fraaie zelfkant van Madeleine Peyroux

Over zangeres Madeleine Peyroux en haar geweldige versie van Dance Me to the End of Love.

Frans en Amerikaans

De ouders van zangeres Madeleine Peyroux (1974) waren hippies: levendig, cultureel rijk en meestal onderweg. Het gezin verhuisde van Georgia via Californië naar Brooklyn. Rond haar dertiende scheidden haar ouders en reisde ze met haar moeder mee naar Parijs, waar ze negen jaar woonde.

In de platenkast van haar ouders vond ze de muziek van Johnny Cash, Robert Johnson, Louis Armstrong, Bessie Smith, Billie Holliday en Edith Piaf. Ze verdiepte zich in folk, blues, poëzie en jazz. Ze leerde alles over deze prachtige muziek.

Als puber zong ze haar eerste liedjes met de straatmuzikanten in Quartier Latin. Haar middelbare school verliet ze vroegtijdig om rond te reizen als muzikant. Zo maakte ze van dichtbij de zelfkant van het leven – door haar helden zo fraai bezongen – zelf al vroeg mee.

Of het nu kwam door de reislust, de ruzies of de alcoholproblemen van haar ouders, de jonge Madeleine bracht heel wat verdriet en onrust mee uit haar jeugd. De Franse jaren hebben zeker een rol gespeeld bij de vorming van haar muzikale identiteit. Ze voelde zich jarenlang geïsoleerd. Bij wie hoor ik, waar is mijn thuis, ben ik nu een Amerikaanse of een echte Française? Hoe dan ook, ze ontwikkelde een geheel eigen stijl.

Platen

In 1996 werd Madeleine ontdekt door de Franse producer Yves Beauvais, doe ervoor zorgde dat zij haar met blues doorspekte debuut Dreamland bij Atlantic kon maken.

Na een sabbatical vanwege een operatie aan haar stembanden, maakte ze in 2004 haar tweede album bij het kleine independent Rounder-label uit Boston. Alles aan Careless Love is bijzonder: het repertoire, de productie, het team. Ze zingt een mix van jazz, folk en blues met smaakvol opnieuw gearrangeerde covers van meer ‘contemporary’ artiesten zoals Leonard Cohen, Hank Williams en Bob Dylan. Producer Larry Klein (de ex-man van Joni Mitchell) stelde een ‘dream band’ samen uit de studioscene in L.A., met gitarist Dean Parks, pianist Larry Goldings, bassist David Piltch en de heerlijk stoffige drummer Jay Bellerose. Ze brengen het beste in Madeleine Peyroux naar boven.

Billie Holiday

Peyroux’s stem wordt vaak vergeleken met die van Billie Holiday. Toch zijn er wezenlijke verschillen. Peyroux zingt meer ingetogen. Fragiel en verlegen, minder doordringend dan Lady Day. Ook de timing is anders. Peyroux zingt niet traag maar wel lui.

Zelf zag ik Peyroux ooit optreden in Carré, na het succes van Careless Love, ergens in 2005. Ik vond het teleurstellend. Dat haar liedjes doordrenkt zijn van dronkenschap en weemoed wist ik, maar als de uitvoering dan ook nog verlammend en onverzorgd is, hou ik het liever bij de plaatversies.

Verdriet is een terugkerend thema in de muziek van Peyroux, ook in haar latere eigen liedjes. Een journalist schreef treffend: “Peyroux is either suppressing a secret smile or holding back tears.”. Ze speelt graag de rol van troubadour, opkomend voor de zielen die het zwaar hebben, uitdrager van de mooiste dichtregels. In die rol is ze een verpersoonlijking geworden van de zelfkant, die haar helden zo mooi bezingen.

Dance me

In het oeuvre van Peyroux is Dance Me to the End of Love voor mij een zonnig en luchtig hoogtepunt. Het Griekse dansritme uit het origineel van Leonard Cohen heeft hier plaatsgemaakt voor een zacht stuiterend jazz-arrangement dat zó van de jaren dertig lijkt te zijn geleend. De sound is warm en swingend. Alsof je de open haard aanzet.

Het lijkt een kroeglied, zo eentje waarmee je een ouderwetse café-avond afsluit, wanneer de barkeeper de barkrukken al heeft omgedraaid. Je staat samen met je geliefde als enige op de dansvloer. Met je ogen dicht dans je samen de nacht in.

“Dance me to your beauty with a burning violin / Dance me through the panic till I’m gathered safely in / Lift me like an olive branch and be my homeward dove / Dance me to the end of love”

De tekst van Cohen — net als Bob Dylan ook al niet de beste zanger ter wereld, maar misschien wel de meest overtuigende — is beeldend en poëtisch. De boodschap is dat je samen passie blijft voelen. Hoe je dat ook uitlegt. En die sfeer weet Peyroux fenomenaal te vangen.

tom beek (c) hans reitzema

Tom Beek is saxofonist, schrijver, webdesigner en fotograaf. Regelmatig te vinden op Twitter en Instagram. Gek op jazz en koffie. Ruikt aan boeken.

Plaats een reactie