Hoe Florence Pernet ons anders leert kijken naar sport

De Parijse sportfotograaf Florence Pernet veranderde de sportfotografie. Over Paris St. Germain, de Olympische Spelen en het WK voetbal.

Beeldmakers
Florence Pernet

Ja, ik zie sport – maar dan anders. Details, beweging en patronen, invalshoeken die je in de sportpagina van de krant niet snel ziet. Ik zie de schoonheid in de sport, in wat eraan voorafgaat en wat eromheen gebeurt. De manier waarop een atlete zich opwarmt, zich kleedt, haar haar aanraakt, een bal vasthoudt. Ik heb het over het werk van Florence Pernet. Waarom zijn haar beelden zo anders dan je van sportfotografie verwacht – en wat zegt dat over het genre?

Gek van sport

Pernet is al vanaf haar zesde gek van voetbal én fotograferen. Het WK voetbal van 2006 maakt op de jonge Parisienne grote indruk. Ook andere sporten zoals basketbal en tennis fotografeert ze graag. Omdat ze de sporten door en door kent, kan ze goed anticiperen op wat er gebeurt. Met haar camera vangt ze de bewegingen, vindt ze details en maakt ze close-ups.

Haar grote droom is om foto’s te maken van haar favoriete voetbalteam, Paris Saint-Germain. Maar hoe kom je tussen die fotografen? Via Franse voetbal-YouTubers komt ze uiteindelijk aan een perskaart om foto’s te maken in het Parc des Princes. Jarenlang werkt Pernet vervolgens als professioneel fotograaf voor grote opdrachtgevers als PSG en Adidas; ook doet ze campagnes met rugbyspeler Antoine Dupont en basketballer Anthony Edwards.

Na de zoveelste voetbalwedstrijd loopt Florence Pernet vast. Steeds dezelfde foto’s, dezelfde momenten, vanuit dezelfde hoek

Maar na de zoveelste voetbalwedstrijd loopt ze vast. Ze merkt dat ze steeds dezelfde foto’s maakt – dezelfde momenten, vanuit dezelfde hoek, hetzelfde doelpunt. Het is een herkenbaar probleem in de sportfoto-journalistiek: alle fotografen proberen het nieuws vast te leggen – maar ze staan allemaal op dezelfde plek. Gevolg: alle foto’s lijken op elkaar.

Florence Pernet wil iets anders

Ze gaat experimenteren. Gewapend met haar lens gaat ze op zoek naar een frame dat minder voor de hand ligt: een blik, een reactie, een gebaar. Bepaalde details – zoals de gaten in de sokken van Jude Bellingham, ter hoogte van zijn kuit. Ze werkt graag met langere sluitertijden, en maakt gebruik van zogenaamde bewegingsonscherpte. Ze laat het beslissende moment los; die worden al door andere fotografen vastgelegd. Ze kiest regelmatig voor een ander perspectief, door bijvoorbeeld vanaf de publiekstribune te fotograferen. Ook in de nabewerking zet ze die experimenten door: in hoe ze foto’s uitsnijdt en roteert vindt ze verrassende vormen.

Langzaam maar zeker ontsnapt ze uit het beklemmende patroon.

Een belangrijk moment in haar carrière is wanneer ze in 2024 gevraagd wordt om de Olympische Spelen in Parijs te fotograferen, waarbij ze carte blanche krijgt.

Ze heeft haar ’nieuwe’ manier van kijken dan al ingezet – al is de ontwikkeling op dat moment nog onwennig en pril.

De Spelen worden voor Florence Pernet een bijzondere uitdaging. Dat ze sporten fotografeert die ze nog niet zo goed kent, en op locaties komt waar ze nog niet eerder is geweest, dwingt haar om in extreem weinig tijd te beslissen: wat is mijn pad, wat is mijn visie, wat wil ik overbrengen?

Met haar beelden zorgt @flo_pernet voor veel buzz op de sociale media; het aantal volgers op Instagram schiet omhoog.

Maar dan volgt het WK voetbal in 2026. Net als duizenden andere collega-journalisten en -fotografen krijgt ze géén accreditatie. Ze weigert dat als een beperking te zien, en maakt er haar vertrekpunt van: ze gaat op zoek naar een ander perspectief en maakt foto’s van de tv tijdens de WK-uitzendingen.

De lijn van op zichzelf staande, bijna schilderachtige beelden heeft ze dan al ingezet en de aanpak is voor haar dan ook een logische stap, maar de wereld heeft zoiets nog niet eerder gezien. Ze gaat viraal. De Portugese voetbalbond vraagt om met haar samen te werken.

De impact van haar werk reikt nog verder.

De traditionele sportfoto-journalistiek schrijft voor dat je herkenbare beelden levert, die de nieuwswaarde van de gebeurtenis samenvatten. De ultieme klassieke sportfoto maak je door het hoogtepunt te bevriezen. De sportfotograaf wacht op het winnende doelpunt, de climax, de ontlading, de emotie – en die ene foto kan spectaculair zijn, maar is ook inwisselbaar: een andere fotograaf op dezelfde plek had ’m ook kunnen maken.

Florence Pernet doet wat het genre structureel negeert. Ze zoekt juist niet de herkenning, maar de hoeken, details en andere, nieuwsgierig makende gezichtspunten. Niet het doelpunt of de actie, maar een blik, een gebaar, een stilgevallen moment, een lichaamshouding, de aanwezigheid van toeschouwers. Ze fotografeert het tijdloze element. Pernet vangt het ongeregistreerde, niet-geregisseerde, onbewaakte moment – daarin zoekt en vindt ze het persoonlijke en het schilderachtige. Met haar werkwijze verbindt ze iets wat voor sportfotografen doorgaans strikt gescheiden blijft: het journalistieke en het artistieke. Ze leert ons anders kijken.

Florence Pernet vangt het onbewaakte moment – daarin zoekt en vindt ze het persoonlijke en het schilderachtige

Pernet geloofde in haar eigen intuïtie om een unieke visuele identiteit te ontwikkelen, had de toegang om dat vertrouwen ook waar te maken en maakte de kilometers – wat al voor de Spelen begon – om dit definitief te ontwikkelen.

Het opmerkelijke is hier, en dat zien we aan de manier waarop andere fotografen verslag doen van het WK voetbal, dat Pernets visie inmiddels veelvuldig door andere sportfotografen wordt nagevolgd.

Florence Pernet noemt zelf overigens de Amerikaanse fotograaf Matthew Johnson – en specifiek zijn serie Screen Time – als inspiratiebron voor haar homespun fotografie, de trend van dit WK waarbij fotografen het toernooi op onconventionele, experimentele manieren vastleggen.

Onbedoeld heeft Florence Pernet de scope van de sportfotograaf verlegd, en daarmee de verhouding tot het vak zelf. Haar werk laat zich niet vangen in een lens, een trucje, of een Lightroom-instelling. Je kunt haar niet zomaar kopiëren. Haar manier van kijken komt voort uit een heel specifieke combinatie: jarenlange toegang hebben tot hetzelfde onderwerp, verzadiging met het voor de hand liggende, en de bereidheid om het institutionele doel van haar positie – het vastleggen van het resultaat – los te laten ten gunste van iets persoonlijkers. Wie dat probeert na te doen mist de authenticiteit die haar werk zijn lading geeft.

Het bewijs dat het niet het materiaal is, niet de toegang, niet de context – maar de blik van de fotograaf die de foto maakt.




Plaats een reactie