Ik ben opgegroeid met de muziek van Randy Newman, zoals je opgroeit met je familie: je raakt eraan gehecht of je nu wilt of niet.
Als kleuter luister ik tijdens het tekenen vaak naar de radio. Maar mijn ouders hadden ook goede lp’s in de kast, zoals Good Old Boys.
Bij Newmans muziek fantaseerde ik over Amerika. Ik had wat dia’s gezien van mijn vader, die was er al eens geweest. Alles in Amerika leek wel tien keer zo groot; in Nederland hadden we huizen en molens, dáár waren wolkenkrabbers en raketten. Een land met alleen maar blauwe lucht, dacht ik (net als bij de Carpenters). Ik zag het voor me: met een hele grote boot er naartoe.
De man en vrouw op de lp-hoes kende ik niet. Maar ze hadden gemakkelijk vrienden van mijn ouders kunnen zijn, gezellig bij ons aan onze eettafel.
Dat de onderwerpen waar op Good Old Boys over gezongen wordt soms helemaal niet zo gezellig waren, en dat Randy Newman een reputatie had op het gebied van satire en politiek engagement, wist ik in 1975 nog niet. Zijn teksten zijn onverminderd scherp: met zijn hilarische liedje over Putin won hij dit jaar nog een Grammy.
Ik vond de muziek prachtig. Zijn stem, die warme, vanzelfsprekende klanken. Misschien vanwege zijn overzichtelijke muzikale keuzes: een piano, een stem, een drumstel en een paar plattelands-akkoorden die altijd goed afliepen.
In die tijd waren mijn ouders nog bij elkaar. Een tijd van harmonie – ook al was het slechts schijn. Maar ook dat wist ik toen nog niet.
Misschien heb ik de muziek van Randy Newman wel nodig om me die tijd te herinneren. Misschien is dát waarom we muziek nodig hebben, zodat je een fijne herinnering weer even mee kunt nemen naar het nu.
Het duurde heel wat jaren voordat ik ontdekte dat de boomlange Newman op compositorisch gebied nog veel meer in huis had dan vijf kampvuur-akkoorden. Ook op Good Old Boys staan soms wrange orkestraties en moderne, gedurfde details.
Zijn muziek is niet alleen liefdevol en grappig. Hoewel zijn eenvoudige pianospel – dat in de verte doet denken aan Scott Joplin – blijkbaar genoeg klankkleuren bevat om al die mooie, herkenbare liedjes te maken, is Newman daarmee zeer goed in staat om zijn boodschap uitgebalanceerd op te dienen, effectief en eigentijds georkestreerd met hout en strijkers. En alles met een knipoog. Heerlijk.
Op Good Old Boys had hij zelfs drie leden van The Eagles in zijn achtergrondkoortje. Ben je dan een koning of niet?
Soms kom ik bij Randy Newman niet door die tweede, cynische laag. Ik weiger. Bij het zo beladen liedje Birminghamzie ik het gelukkige deel gewoon vóór me: hij met zijn vrouw Marie en zijn hond Dan. Sprookje compleet. Niks meer aan doen. Ik sluit mijn ogen en ik warm mijn gezicht aan de zon in zijn muziek.