‘Rescue Me’, de hartekreet van Fontella Bass

Ik werd afgelopen dagen achtervolgd door een heerlijk Motown-achtig liedje. Eerst in een kledingwinkel, daarna in een café en later in een koffietent. De derde keer wilde ik weten wat de kosmos mij probeerde te vertellen. Ik dacht eerst dat het Aretha Franklin was. Shazam zei: dit is Rescue Me van Fontella Bass. Wat een ontdekking! Een vrouw waar je meteen van gaat houden als je haar verhaal kent.

Fontella Bass

Fontella groeide op in St. Louis als dochter van zangeres Martha Bass, met wie ze vanaf haar zesde gospel zong. Ze begeleidde haar moeder op de piano in de kerk, totdat ze zelf in Chicago in bandjes ging spelen.

Met Bobby McClure nam ze twee redelijk succesvolle duetten op: Don’t Mess Up A Good Thing en You’ll Miss Me (When I’m Gone). Na een succesvolle auditie kwam ze onder contract bij het Chess-label en met Rescue Me kreeg ze een Top 10-hit. Daar werd ze zelf niet wijzer van, maar daarover later meer.

Een muziekjournalist noemde Fontella the best non-Aretha Aretha ever. Hoe treffend de gelijkenis ook is, toen Fontella Bass dit nummer in 1965 opnam, was Aretha nog maar net begonnen. Later betuigde The Queen of Soul wel respect aan haar collega, door een cover op te nemen van Rescue Me. Dat die uitvoering weinig om het lijf had — hij werd gebruikt in een commercial voor Pizza Hut — zullen we voor het gemak vergeten.

Levensverhaal

Fontella werd jarenlang door pech achtervolgd. Het is onmogelijk om de songtekst geheel los te zien van haar levensverhaal. Ook al heeft ze zelf meegeschreven aan Rescue Me, haar co-writers Raynard Miner en Carl Smith hielden haar lange tijd — ondanks allerlei beloftes — buiten de stroom van royaltyinkomsten. Fontella was er ingeluisd. Pas na een slopende, twintig jaar lang durende juridische strijd werd ze officieel erkend als medecomponist.

Ook privé zat het niet mee. Met haar man jazztrompettist Lester Bowie kreeg ze vier kinderen. Ze reisde hem zelfs achterna tot in Parijs, maar het huwelijk liep op de klippen en ze ging terug naar de VS. Wat ze ook onderneemt om nóg een keer zo’n hit te scoren, het is tevergeefs.

Rond 1990 leeft ze in armoede, totdat ze hoort dat American Express haar liedje zomaar in een tv-commercial gebruikt. Opnieuw moet ze keihard knokken en procederen, maar met succes. Ze krijgt 50.000 dollar voor de geleden schade, plus een vergoeding voor gederfde inkomsten.

‘I rescued myself, when I began to stand up for my rights as an artist.’ — Fontella Bass

Halverwege de jaren ’90 komt het allemaal goed. Rescue Me wordt talloze keren gecoverd en is te horen in een aantal tv-series en films, zoals Sister Act (1992).

Details

Wat ik zo aanstekelijk vind? In de eerste plaats het liedje zelf natuurlijk. Met dat verslavende refrein, die heerlijke call-and-response zangpartijen, dat bonte arrangement, die stuiterende baspartij en die zonnige sound. Maar het is vooral die stem. Fontella Bass zingt zo krachtig, zo helder. Wat een power.

Leuk detail: tijdens de opname vergat ze een deel van haar tekst. Maar dat loste ze mooi op:

‘Back then, you didn’t stop while the tape was running, and I remembered from the church what to do if you forget the words. I sang, ‘Ummm, ummm, ummm,’ and it worked out just fine.’ — Fontella Bass

Ook leuk: Fontella’s begeleiders waren muzikanten die het zelf nog ver zouden schoppen. Drummer Maurice White en bassist Louis Satterfield richtten enkele jaren later samen Earth, Wind & Fire op. Ook Charles Stepney was erbij, op vibrafoon. Hij zou later als visionair producer een grote bijdrage leveren aan het succes van EW&F. Achtergrondzangeres bij Rescue Me was niemand minder dan Minnie Ripperton, die in 1975 zelf wereldfaam verwierf met haar hit Lovin’ You.

Op het eind van dit liedje gebeurt ook iets grappigs. Billy Davis, één van de producers, wilde geen traditionele fade out — waarbij het geluid langzaam zachter wordt tot het stil is. In plaats daarvan liep hij tijdens de opname rond in de studioruimte, om de muzikanten één voor één aan te wijzen, die vervolgens ophouden met spelen.

Fontella Bass is een ongeloofijke performer. Zelfs in de herfst van haar carrière is ze nog fantastisch bij stem — kijk maar eens op YouTube. Ze zingt vol energie, natural en spatzuiver. Niet kapot te krijgen, deze dame, zo sterk en optimistisch.

tom beek (c) hans reitzema

Tom Beek is saxofonist, schrijver, webdesigner en fotograaf. Regelmatig te vinden op Twitter en Instagram. Gek op jazz en koffie. Ruikt aan boeken.

Plaats een reactie