Juli 1985. In het Tuinpaviljoen van het Haagse Congresgebouw word ik, ingeklemd tussen zevenduizend zwetende jazzfans, meegesleurd door de overrompelende jaren ’80 space-funk van Miles Davis.
In de muur van decibellen hoor ik af en toe ijle gitaarkreten. Puntig en dik tegelijk, alsof het een beetje pijn doet, maar dan lekker. Jankende uithalen vol distortion, afgewisseld met duizelingwekkende chromatiek en acrobatische intervallen. Moddervet en hip. Die gitaar praat gewoon tegen me – nee, hij zingt. Het is blues, het is jazz, maar méér dan dat. Moderner. Ik heb nog nooit zoiets gehoord. Het is niet Jimi Hendrix, niet Stevie Ray Vaughan en ook niet Jim Hall. Het is John Scofield.
Na dit concert koop ik zijn plaat Still Warm en sluit ik de bebrilde gitarist – die er meer uit ziet als een postbode dan als een rockster – voor de rest van mijn leven in mijn hart.
Zijn optredens begin jaren tachtig met Miles – jazzliefhebbers laten voor het gemak zijn achternaam weg – waren voor John Scofield een flinke upgrade: van een goed bewaard geheim in de New Yorkse underground jazzscene naar een internationaal miljoenenpubliek.
Scofield bouwt sinds eind jaren ’70 voort op zijn talent, zijn chops en zijn zeldzaam excellente oeuvre. Hij groeide uit tot een voorbeeld, ongebreideld gedreven door muzikale verjonging en innovatie. Met zijn ongeëvenaarde performance en zijn visie is hij de jazzwereld steeds lichtjaren vooruit. Wat een persoonlijkheid.
Zijn talent is een spiegel voor liefhebbers – hoe kijken we naar talent? Ooit belóófde John Scofield ons iets, als luisteraars. Wat daarvan terecht is gekomen, zie je pas als je terugkijkt. Bij Scofield is dat onverstelbaar veel. Hij deelde het podium met Herbie Hancock, Chet Baker, Joe Henderson, Charles Mingus en Gerry Mulligan maar is zelf inmiddels (en al lang) een van de groten der aarde.
’Sco’ zelf heeft een neus voor jong talent. Iemand die de hele taal spreekt, de vibe van jazz en blues. Na zijn zeventigste verjaardag is John Scofield nog altijd een world class-performer. De wereld heeft simpelweg nog lang niet genoeg van John Scofield.
De Duitse filmmaker Jörg Steineck volgde hem tijdens de corona-jaren – en het resultaat is de documentaire Inside Scofield. In de film brengt Steineck vooral de zo kenmerkende levenshouding van John Scofield prachtig in beeld. Zo veel liefde voor muziek, vriendschap en plezier.
Dat de creatieve meester al zo lang op dit niveau opereert, zo toewijd en productief is, en daarbij de menselijke imperfectie omarmt op een manier zoals alleen hij dat kan, getuigt niet alleen van zeldzaam kunstenaarschap maar ook van heldenmoed.
Je kunt de film Inside Scofield huren of kopen via Vimeo.