Op de voorkant van Jazz Bulletin 138, het eerste nummer van dit jaar, prijkt de winnaar van de Boy Edgarprijs: gitarist, componist, bandleider – en binnenkort auteur – Reinier Baas. De jury noemt hem een ‘vernieuwer van de jazz, die traditie en experiment op eigen wijze samenbrengt en een nieuwe generatie musici inspireert’. In het bulletin doet hij zijn verhaal over het creatieve proces, de zakelijke kant, de magie van muziek en AI. ‘Straks is geïmproviseerde muziek het laatste bastion van menselijke creativiteit. Voor mensen die toch iets échts willen zien, iets menselijks, iets wat mis kan gaan.’
In het nieuws ook veel andere jazzprijzen, zoals Keep An Eye Records, de Van Rooyen Award, de BiMPro Award en het Christina Jazz Concours. Ook delen we de positieve reacties die we in de landelijke dagbladen kregen op het NJA-album Trouble In Mind van zangeres Milly Scott.
Tegelijkertijd maakt Bert Vuijsje zich druk over de jazz-armoede in de schrijvende pers van dit moment: in de jaarlijstjes rond oud en nieuw ontbrak de jazz volledig. Hoofdredacteur Jeroen de Volk signaleert mildheid in zijn intro. Vroeger ging het er in de krant nogal eens hard aan toe; hij noemt het ‘scheldkritiek’. De zelfgenoegzaamheid is verminderd, stelt hij. Wij zijn benieuwd wat u ervan vindt.
Uit het journalistiek nalatenschap van Rudy Koopmans een paar getuigenissen uit 1976. Waar de jazzrock van Miles Davis en zijn volgelingen te veel aan kitsch heeft, ziet Koopmans op de Nederlandse podia ‘ronduit verbluffende’ dingen gebeuren: jazz met dubbele punt, suspense, rare grappen, misverstanden en muzikale knopen.
Ook aandacht voor Haarlem waar een groot afbraakpand op het Stationsplein in de jaren ’60 gebruikt werd als jazz- en dansclub. Jongeren die op jazz dansen: het gebeurde gewoon in 1962. Al vond Rita Reijs de sfeer van Ekestos soms meer op een kerkhof lijken, er vonden legendarische concerten plaats. Mooi historisch verhaal van Peter Bruyn en Jeroen de Volk.
Vanaf de zijlijn Clous van Mechelen, die veel radio- en tv-werk deed en een groot aantal tunes schreef, en een enorme jazz fan blijkt te zijn. Hij verwerkte iets van Monk in zijn compositie Zuurkool met vette jus. Zoiets kan toch alleen in Nederland.
In de afdeling curiosa, van zaken die in het archief blijken te zijn, of daarheen worden gebracht, een porseleinen bordje van het Rob Agerbeek Quartet dat in 1958 in Den Haag een concours won. Samen met de foto’s een prachtig tijdsbeeld.
Jan Kelder maakte het levensverhaal op van bassist en onlangs gepensioneerde docent Ruud Ouwehand. Hij deed enorm veel ervaring op door vooral zijn oren te gebruiken. Zijn muzikale avonturen zijn mooi opgemaakt. Zo kon hij meteen les gaan geven op de school waar hij in 1985 net was afgestudeerd. En hij speelt nog steeds. Het liefst mooie liedjes in duo- of triobezetting.
De stormachtige carrière van de Vlaamse zangeres Esther Van Hees – ze won onlangs een Edison – wordt onder de loep genomen door Famke Sinninghe Damsté. De karaktervolle Van Hees overwon haar faalangst met vlag en wimpel: eerst zong ze niet in het Nederlands, maar nu wel. We zullen vast nog van haar horen.
Dan de derde en laatste aflevering van de Jazzwereld-discussie uit 1966 waarin vooraanstaande musici en journalisten de stand van zaken bespraken in de jazz. Nog immer actueel, met iconische tekeningen van Wim Janssen.
De Spaanse gitarist Agus Fulka studeerde kort geleden af in Amsterdam. In de Estafette etaleeert hij een sterke sociale verantwoordelijkheid in de jazz community. Zijn nieuwste project heet Aleithea: de waarheid ontvouwt zich pas wanneer je ermee in contact komt.
Simon Rigter (foto) bouwde aan zijn meesterwerk – en dan bedoelen we nu even niet zijn spel, maar zijn lesmethode. Over de hele wereld wordt hij gezien als een autoriteit. In gesprek met Tom Beek vertelt Rigter over zijn Moving Motives-boekjes waarvan hij er al meer dan 1500 verkocht.
Het duo Paul Stark en Jonas Lindemann maakt jazz van klassieke muziek. Robin Arends tekende de opmerkelijke kijk van de heren op. ‘Liszt was wel echt een mannetje.’ Door klassieke muziek te hercomponeren ontstaat de jazz van StarkLinneman.
Ton Ouwehand maakte een prachtig document van drummer Chris Dekker, die lange tijd bij The Ramblers speelde, maar ook bij Harry Bannink. Ook de foto’s van dit levensverhaal vinden wij zo mooi, dat het Jazz Bulletin op een salontafel niet zou misstaan.
Natuurlijk documenteren we weer veel verse cd’s. Coen de Jonge pikte het album van het Dutch Jazz Collective eruit en spreekt van ‘fonkelend speelplezier’. De Jonge kwam ook nog in Volendam terecht in zijn zoektocht naar regionale radiostations die jazz draaien. Verder besprak hij boeken van onder anderen van Carel van Hees en Ab Baars, die zijn jubileum onlangs vierde.
Ditmer Weertman schrijft over de toonstelling Jazz in Amsterdam 1930-40. Blijkt dat de migranten een groot aandeel hadden in de transformatie van de stad Amsterdam als jazzstad destijds.
Uiteraard aandacht voor de recentelijk overledenen die een belangrijke rol hebben gespeeld in de Nederlandse jazz, zoals zangers Henny Vonk. Bassist Wim Essed en drummer Erik Ineke werkten veel en lang met haar en schreven een beeldend postuum. Geert van Itallie tekende een mooi eerbetoon op van Inge Dulfer, moeder van Candy en vrouw van Hans. Zij wordt gemist. Net als Erik Bevaart, volgens Frank Jochemsen een ‘leeftijdloze pleitbezorger’ van de jazz. Ook bassist Wiro Mahieu en saxofonist Joop ‘Joe’ van Enkhuizen zijn ons ontvallen.
Uiteraard maken we in het Jazz Bulletin graag wat reclame voor onze eigen producties, zoals de Jazzportretten die voor 2026 nog op stapel staan. En natuurlijk de Pocket Concerts, die we samen met Buma Cultuur, Podiumkunst.net en de Concertcenter organiseren – u vindt ze op YouTube, zoals het Pocket Concert van Reinier Baas met Ben van Gelder en Han Bennink. Overigens wordt het Jazzportret van Reinier Baas uitgezonden op 25 maart – de dag van de Boy Edgar prijsuitreiking – op de NPO 2 in de middag. We verwachten jullie allemaal aan de buis gekluisterd.
Zoals we op het NJA zeggen: moedig voorwaarts!
Jazz Bulletin verschijnt vier keer per jaar exclusief voor de vrienden van het Nederlands Jazz Archief (NJA). Door Vriend te worden steunt u het mooie werk van het NJA – waar al die mooie albums uit voortkomen – en ontvangt u bovendien een mooi belastingvoordeel. Nieuwsgierig? Vraag gratis een proefnummer aan: jazzarchief.nl/jazz-bulletin/
De redactie van Jazz Bulletin bestaat uit Jeroen de Valk (hoofdredacteur), Tom Beek (eindredacteur), Katja Vercouteren vormgeving), Ton Ouwehand en Ditmer Weertman. Eindcorrectie: Eke Hagedoorn. Verder werkte aan dit nummer mee, in alfabetische volgorde: Dree Andrea, Robin Arends, Erik van den Berg, Pieter Boersma, Max Bolleman, Jan Brouwer, Peter Bruyn, Sander van Damme, Mari Durieu, Wim Essed, Agus Fulka, Tjapko de Heus, Carel van Hees, Paul Hornman, Roland Gerrits, Eric Ineke, Geert van Itallie, Wim Janssen, Frank Jochemsen, Coen de Jonge, Rudie Kagie, Jan Kelder, Govert de Roos, Nick Sansone, Jan Schartman, Joke Schot, Famke Sinninghe Damsté, Herre Vermeer, Bert Vuijsje, Ditmer Weertman.
